Wybór pierwszego ukulele może być ekscytującym, ale i nieco przytłaczającym zadaniem, zwłaszcza gdy na rynku dostępnych jest tak wiele modeli. Ukulele koncertowe, znane również jako ukulele typu „concert”, stanowią doskonały kompromis między poręcznością ukulele sopranowego a bogatszym brzmieniem i większą przestrzenią między progami, co ułatwia grę osobom z większymi dłońmi. Dla początkujących muzyków, którzy szukają instrumentu łatwego w obsłudze, oferującego przyjemne brzmienie i dobrą wartość, ukulele koncertowe wydaje się być strzałem w dziesiątkę. Zrozumienie kluczowych cech, na które warto zwrócić uwagę podczas zakupu, pozwoli na podjęcie świadomej decyzji i uniknięcie potencjalnych rozczarowań.

Decydując się na ukulele koncertowe na początek, kluczowe jest zrozumienie, czym różnią się poszczególne modele i jakie czynniki wpływają na ich jakość oraz komfort gry. Nie chodzi tylko o cenę czy markę, ale przede wszystkim o materiały, z których instrument został wykonany, jakość wykonania, rodzaj strun, a nawet kształt gryfu. Dobrze dobrany instrument nie tylko ułatwi naukę i sprawi, że ćwiczenia będą przyjemniejsze, ale także zainspiruje do dalszego rozwijania swoich muzycznych pasji. Warto poświęcić chwilę na zgłębienie tematu, aby znaleźć ukulele, które będzie naszym wiernym towarzyszem w muzycznej podróży przez długie lata.

Niniejszy artykuł ma na celu przeprowadzenie Cię przez proces wyboru idealnego ukulele koncertowego na start. Omówimy najważniejsze aspekty techniczne, praktyczne wskazówki dotyczące zakupu, a także podpowiemy, na co zwrócić szczególną uwagę, aby dokonać najlepszego wyboru dla siebie. Bez względu na to, czy dopiero zaczynasz swoją przygodę z muzyką, czy masz już pewne doświadczenie i chcesz spróbować czegoś nowego, odpowiednie ukulele koncertowe z pewnością spełni Twoje oczekiwania i otworzy drzwi do świata radosnych melodii.

Na jakie ukulele koncertowe na początek zwrócić uwagę przy zakupie?

Gdy zastanawiamy się, jakie ukulele koncertowe na początek będzie najlepsze, pierwszą rzeczą, na którą powinniśmy zwrócić uwagę, są materiały, z których wykonany jest instrument. Jakość drewna ma fundamentalne znaczenie dla brzmienia i trwałości ukulele. Najczęściej spotykane są modele wykonane z drewna lipowego lub mahoniu, które są dobrymi wyborami dla początkujących. Lite drewno, choć droższe, oferuje znacznie lepsze właściwości akustyczne – drewno lite mahoniowe lub świerkowe z litego drewna na topie (wierzchu pudła rezonansowego) będzie brzmiało bogaciej i bardziej projekcyjnie niż laminat. Laminaty, choć bardziej odporne na zmiany wilgotności i temperatury, zazwyczaj oferują mniej złożone i mniej rezonujące brzmienie. Dla początkującego gracza, który dopiero rozwija swoje ucho muzyczne, różnica może nie być od razu odczuwalna, jednak z czasem doceni się głębię i czystość dźwięku pochodzącego z lepszych gatunków drewna.

Kolejnym istotnym elementem jest jakość wykonania instrumentu. Należy sprawdzić, czy krawędzie są gładkie, czy nie ma żadnych śladów kleju lub niedokładności w lakierze. Ważne jest również, aby podstrunnica była dobrze osadzona, a progi odpowiednio wypolerowane, aby nie kaleczyły palców podczas gry. Niska jakość wykonania może prowadzić do problemów z intonacją, trudności w strojeniu, a nawet do uszkodzenia instrumentu w krótkim czasie. Dobrze wykonane ukulele będzie nie tylko lepiej brzmiało i łatwiej się na nim grało, ale także dłużej zachowa swoje właściwości i estetykę.

Warto również przyjrzeć się kluczom (mechanizmom strojenia). Powinny one działać płynnie i precyzyjnie, utrzymując strój instrumentu. Klucze otwarte są zazwyczaj bardziej estetyczne, ale mogą być bardziej podatne na kurz i uszkodzenia. Klucze zamknięte są bardziej praktyczne i zazwyczaj lepiej trzymają strój. Dla początkującego gracza, który może jeszcze nie mieć wprawy w strojeniu, płynnie działające klucze są nieocenionym ułatwieniem. Pamiętaj, że nawet najlepszy materiał i staranne wykonanie mogą zostać zniweczone przez kiepskiej jakości osprzęt.

Od czego zacząć wybierając ukulele koncertowe na początek?

Kiedy już wiemy, jakie są podstawowe kryteria wyboru, warto zastanowić się, od czego konkretnie zacząć poszukiwania. Jednym z pierwszych kroków może być określenie budżetu, jaki jesteśmy w stanie przeznaczyć na zakup. Ceny ukulele koncertowych dla początkujących mogą się znacznie różnić, ale zazwyczaj można znaleźć solidny, przyzwoicie brzmiący instrument w przedziale cenowym od kilkuset do około tysiąca złotych. Bardzo tanie ukulele, poniżej 200-300 złotych, często wykonane są z niskiej jakości materiałów, mają słabe wykonanie i mogą sprawić więcej problemów niż radości, utrudniając naukę i demotywując. Lepiej zainwestować nieco więcej w instrument, który będzie nam służył i sprawiał przyjemność.

Kolejnym ważnym krokiem jest zapoznanie się z opiniami innych użytkowników i recenzjami konkretnych modeli. Internet jest skarbnicą wiedzy, a fora muzyczne, strony producentów oraz sklepy internetowe oferują bogactwo informacji zwrotnych od osób, które już miały do czynienia z danym instrumentem. Warto poszukać recenzji od graczy o podobnym poziomie zaawansowania, którzy szukali podobnych cech w ukulele. Opinie innych mogą pomóc w wyeliminowaniu potencjalnie problematycznych modeli i naprowadzić na te, które cieszą się najlepszą renomą w swojej kategorii cenowej. Zwracaj uwagę nie tylko na ogólną ocenę, ale także na szczegółowe komentarze dotyczące brzmienia, komfortu gry i jakości wykonania.

Nie można również zapominać o znaczeniu wizyty w sklepie muzycznym, jeśli mamy taką możliwość. Nic nie zastąpi osobistego ogrania instrumentu. Nawet jeśli nie umiemy jeszcze grać, możemy wziąć ukulele do ręki, sprawdzić, jak leży w dłoniach, jak wygodny jest gryf, czy nie czujemy żadnych nierówności na podstrunnicy. Możemy poprosić sprzedawcę o zagranie kilku akordów, aby ocenić brzmienie. Dotyk i dźwięk to kluczowe aspekty, które pozwolą nam poczuć, czy dany instrument „pasuje” do nas. Warto przetestować kilka różnych modeli, aby porównać ich charakterystykę i znaleźć ten, który najbardziej nam odpowiada pod względem ergonomii i barwy dźwięku.

Warto rozważyć następujące elementy przy wyborze swojego pierwszego ukulele koncertowego:

• Materiał pudła rezonansowego: Drewno lite (np. mahoń, świerk, cedr) oferuje lepsze brzmienie niż laminat, ale jest droższe. Dla początkujących laminat może być dobrym kompromisem.
• Jakość wykonania: Sprawdź gładkość krawędzi, jakość lakieru, osadzenie podstrunnicy i wypolerowanie progów.
• Mechanizmy strojenia: Powinny działać płynnie i precyzyjnie, dobrze trzymać strój.
• Rozmiar i kształt gryfu: Choć ukulele koncertowe ma standardowy rozmiar, gryfy mogą się nieco różnić. Warto sprawdzić, czy jest wygodny dla Twojej dłoni.
• Rodzaj strun: Na ukulele koncertowym często montowane są struny nylonowe, które są miękkie i przyjemne dla palców.

Jakie ukulele koncertowe na początek wybrać z uwagi na budżet?

Kwestia budżetu jest często decydującym czynnikiem przy wyborze pierwszego instrumentu, jakim jest ukulele koncertowe na początek. Na rynku można znaleźć modele w bardzo szerokim przedziale cenowym, od kilkudziesięciu do kilku tysięcy złotych. Dla osoby początkującej zazwyczaj nie ma potrzeby inwestowania w najdroższe instrumenty, które często są przeznaczone dla profesjonalistów. Istnieje wiele świetnych opcji w segmencie budżetowym i średniej półki, które oferują doskonały stosunek jakości do ceny.

W przedziale cenowym do około 300-500 złotych można znaleźć ukulele koncertowe wykonane z laminowanego drewna, które jest wystarczająco dobre, aby rozpocząć naukę. Producenci tacy jak Enya, Eko, Fender czy Ortega oferują w tej kategorii modele, które zazwyczaj mają przyzwoite wykonanie i akceptowalne brzmienie. Ważne jest, aby nawet w tej niższej półce cenowej unikać instrumentów z marketów lub nieznanych marek, które często są źle wykonane i sprawiają problemy z intonacją i strojeniem. Zawsze warto poszukać opinii o konkretnych modelach, nawet tych tańszych.

Jeśli dysponujemy nieco większym budżetem, powiedzmy od 500 do 1000 złotych, możemy już rozglądać się za ukulele koncertowymi z litego drewna, przynajmniej na topie (wierzchu pudła rezonansowego). Instrumenty takie jak te od marek Kala, Lanikai, Cordoba czy Ibanez w tym przedziale cenowym zazwyczaj oferują znacznie bogatsze i cieplejsze brzmienie, lepszą jakość wykonania i większą trwałość. Lite drewno lepiej rezonuje, co przekłada się na głośniejszy i bardziej przestrzenny dźwięk. Dla osoby, która poważnie myśli o nauce i chce czerpać jak najwięcej radości z gry, taka inwestycja może być bardzo opłacalna w dłuższej perspektywie.

Pamiętaj, że kupując ukulele, często otrzymujesz zestaw podstawowy. Warto uwzględnić w budżecie dodatkowe akcesoria, które mogą być niezbędne dla początkującego. Zazwyczaj są to:

• Pokrowiec: Chroni instrument przed kurzem, zarysowaniami i uszkodzeniami podczas transportu.
• Stroik: Niezbędny do utrzymania instrumentu w prawidłowym stroju. Dostępne są stroiki clip-on (przypinane do główki) lub aplikacje na smartfona.
• Kostki: Choć na ukulele często gra się palcami, kostki mogą być przydatne do uzyskania innego brzmienia.
• Zapasowe struny: Struny mogą się zerwać, dlatego warto mieć zapas.
• Kapodaster: Pozwala na szybką zmianę tonacji bez konieczności przestrajania.

Na jakie ukulele koncertowe na początek zwrócić uwagę pod względem brzmienia?

Brzmienie jest jednym z najbardziej subiektywnych, ale i kluczowych aspektów przy wyborze instrumentu, jakim jest ukulele koncertowe na początek. Różne gatunki drewna, z których wykonane jest pudło rezonansowe i top, mają znaczący wpływ na barwę dźwięku. Na przykład, mahoń zazwyczaj daje ciepłe, pełne brzmienie z wyraźnym środkowym pasmem, podczas gdy świerk oferuje jaśniejszy, bardziej projekcyjny dźwięk z większą dynamiką. Cedr, choć rzadziej stosowany w ukulele koncertowych dla początkujących, daje miękkie, złożone brzmienie.

Instrumenty wykonane w całości z litego drewna, zwłaszcza z wysokiej jakości gatunków jak mahoń czy świerk, będą oferować najbardziej bogate i złożone brzmienie. Dźwięk będzie miał więcej „materiału”, będzie bardziej rezonujący i dłużej wybrzmiewający. Dla początkującego gracza, który dopiero rozwija swoje ucho, różnica między instrumentem laminowanym a litym może nie być od razu drastyczna, ale z czasem doceni się głębię i niuanse brzmieniowe. Jeśli budżet na to pozwala, warto rozważyć ukulele z litym topem, które stanowi dobry kompromis między ceną a jakością dźwięku.

Kształt pudła rezonansowego również ma wpływ na brzmienie, choć w przypadku ukulele koncertowego jest on dość standardowy. Warto jednak zwrócić uwagę na jakość wykonania otworu rezonansowego (rozetę) oraz na to, jak dobrze drewno zostało wykończone. Gładkie i dobrze wykonane powierzchnie pozwalają na swobodniejszą wibrację drewna, co przekłada się na lepsze brzmienie. Również rodzaj i jakość strun mają znaczenie. Struny wykonane z fluorocarbonu lub nylony wysokiej jakości oferują czystsze i bardziej stabilne brzmienie niż najtańsze alternatywy.

Podczas wyboru warto posłuchać jak najwięcej przykładów brzmienia różnych ukulele. Wielu producentów udostępnia nagrania demonstracyjne na swoich stronach internetowych, a na platformach takich jak YouTube można znaleźć mnóstwo recenzji i porównań. Warto poszukać nagrań, gdzie grają osoby o podobnym stylu muzycznym, który nas interesuje. Pamiętaj, że nawet najlepsze ukulele będzie brzmiało inaczej w rękach doświadczonego muzyka, niż w rękach początkującego, ale można wyczuć jego potencjał. Zwracaj uwagę na:

• Ciepło i głębia dźwięku: Czy brzmienie jest pełne i rezonujące, czy raczej cienkie i plastikowe?
• Wyrazistość nut: Czy każda zagrana nuta jest czysta i wyraźna, czy może się zlewać z innymi?
• Sustain: Jak długo wybrzmiewa pojedyncza nuta lub akord? Dłuższy sustain zazwyczaj świadczy o lepszej jakości drewnie i wykonaniu.
• Balans tonalny: Czy brzmienie jest zbalansowane w całym paśmie częstotliwości, czy może niektóre tony dominują nad innymi?
• Dynamika: Czy instrument reaguje na siłę uderzenia, oferując różne poziomy głośności i barwy dźwięku?

Jakie ukulele koncertowe na początek wybrać ze względu na komfort gry?

Komfort gry jest absolutnie kluczowy, zwłaszcza dla osoby rozpoczynającej swoją przygodę z muzyką. Niewygodny instrument może szybko zniechęcić do nauki i sprawić, że ćwiczenia staną się przykrym obowiązkiem. Dlatego, wybierając ukulele koncertowe na początek, należy zwrócić szczególną uwagę na kilka elementów związanych z ergonomią i wygodą użytkowania. Wielkość instrumentu, choć w przypadku ukulele koncertowego jest ona z góry ustalona, może w połączeniu z innymi czynnikami wpłynąć na odczucia podczas gry. Ukulele koncertowe jest większe od sopranowego, co daje więcej miejsca na podstrunnicy, co jest korzystne dla osób z większymi dłońmi lub dłuższymi palcami. Jednak nawet w obrębie tego rozmiaru, różne modele mogą oferować nieco inne wrażenia.

Profil gryfu, czyli jego kształt i grubość, ma ogromne znaczenie dla komfortu trzymania ręki. Niektóre gryfy są cieńsze i bardziej zaokrąglone, inne grubsze i bardziej „kwadratowe”. Najlepiej jest, jeśli gryf jest na tyle cienki, aby nasza ręka mogła swobodnie go objąć, a jednocześnie na tyle gruby, aby zapewniać pewne oparcie. Warto spróbować chwycić gryf w dłoń i ocenić, czy nie czujemy napięcia w nadgarstku. Niestety, opisów profilu gryfu nie zawsze znajdziemy w specyfikacji technicznej, dlatego osobiste ogranie instrumentu jest nieocenione.

Kolejnym aspektem komfortu są struny. Na ukulele koncertowym zazwyczaj montowane są struny nylonowe, które są miękkie i łagodne dla opuszków palców, co jest dużym plusem dla początkujących. Jednak nawet struny nylonowe mogą się różnić twardością. Warto zwrócić uwagę na ich wysokość nad podstrunnicą (tzw. akcję strun). Zbyt wysoka akcja strun sprawia, że trzeba używać dużo siły do ich dociśnięcia, co jest męczące i może prowadzić do błędów w grze. Zbyt niska akcja może powodować brzęczenie strun o progi. Idealna wysokość strun powinna być taka, aby lekko je docisnąć i uzyskać czysty dźwięk bez nadmiernego wysiłku.

Warto również sprawdzić, jak łatwo się gra na poszczególnych progach. Progi powinny być dobrze osadzone i wypolerowane, aby nie kaleczyły palców i nie utrudniały przesuwania ręki po gryfie. Nierówne lub wystające progi to częsty problem w tanich instrumentach. Poza tym, zwracajmy uwagę na wagę instrumentu. Zbyt ciężkie ukulele może być męczące podczas dłuższych sesji gry. Kluczowe cechy wpływające na komfort gry to:

• Profil gryfu: Jak wygodnie leży w dłoni, czy nie powoduje napięcia.
• Akcja strun: Wysokość strun nad podstrunnicą – powinna pozwalać na łatwe dociskanie i czysty dźwięk.
• Gładkość progów: Progi powinny być dobrze osadzone i wypolerowane, aby nie kaleczyły palców.
• Waga instrumentu: Nie powinien być zbyt ciężki, aby nie męczyć podczas dłuższej gry.
• Kształt pudła: Czy dobrze leży na kolanie lub na ramieniu podczas gry na siedząco lub stojąco.

Pamiętaj, że nawet najlepszy opis techniczny nie zastąpi osobistego doświadczenia. Jeśli masz możliwość, zawsze postaraj się ograniać instrument przed zakupem. W ten sposób będziesz miał pewność, że wybierasz ukulele, które jest dla Ciebie nie tylko funkcjonalne, ale przede wszystkim przyjemne w użytkowaniu.

Jakie ukulele koncertowe na początek wybrać od renomowanych producentów?

Wybierając ukulele koncertowe na początek, warto zwrócić uwagę na produkty renomowanych producentów. Firmy z długą tradycją w produkcji instrumentów muzycznych zazwyczaj gwarantują wyższą jakość wykonania, lepsze materiały i bardziej przemyślane rozwiązania konstrukcyjne. Chociaż ceny ich instrumentów mogą być nieco wyższe niż produktów marek mniej znanych, inwestycja ta często się opłaca, ponieważ otrzymujemy instrument, który będzie nam dobrze służył przez długi czas i sprawiał więcej radości z gry. Dobrze jest poznać kilka marek, które cieszą się uznaniem wśród muzyków, zarówno początkujących, jak i zaawansowanych.

Jedną z takich marek jest **Kala Brand Music Co.**, amerykański producent, który oferuje szeroki wachlarz ukulele w różnych przedziałach cenowych. Modele Kala, od serii Makala (budżetowej) po serie All Solid czy U-Bass, są cenione za dobrą jakość wykonania, przyjemne brzmienie i solidność. Warto rozważyć ich serie koncertowe, które często są polecane dla początkujących ze względu na dobry stosunek jakości do ceny. Kala oferuje zarówno instrumenty laminowane, jak i z litego drewna, co pozwala dopasować wybór do budżetu i oczekiwań.

Kolejną godną polecenia marką jest **Cordoba Guitars**. Choć bardziej znana z produkcji gitar klasycznych, Cordoba oferuje również bardzo dobrej jakości ukulele. Ich modele koncertowe często charakteryzują się eleganckim wyglądem, starannym wykonaniem i ciepłym, melodyjnym brzmieniem. Modele z serii 15 cm lub 20 cm są często polecane dla początkujących, oferując dobrą jakość w rozsądnej cenie, a często posiadają litą górę, która pozytywnie wpływa na brzmienie.

Nie można zapomnieć o japońskiej marce **Ibanez**. Choć kojarzona głównie z gitarami elektrycznymi, Ibanez produkuje również świetne ukulele, w tym modele koncertowe. Ich serie ukulele, takie jak UKS czy UEW, oferują instrumenty o dobrym brzmieniu, komfortowej grze i atrakcyjnym wyglądzie. Ibanez często stawia na nowoczesne rozwiązania i ciekawe wykończenia, co może być atrakcyjne dla młodszych graczy. Warto sprawdzić ich ofertę w przedziale cenowym od średniej do wyższej półki.

Inni producenci, których warto mieć na uwadze, to m.in. **Fender**, oferujący stylowe ukulele w przystępnych cenach, **Lanikai**, znany z dobrej jakości drewna i brzmienia, oraz **Ortega Guitars**, hiszpańska firma z bogatą ofertą instrumentów o ciekawym designie i dobrym stosunku jakości do ceny. Wybierając instrument od sprawdzonej marki, mamy większą pewność, że otrzymamy produkt zgodny z deklarowanymi parametrami i pozbawiony ukrytych wad.

Podczas przeglądania oferty tych producentów, warto zwrócić uwagę na następujące serie lub modele, które często są polecane dla początkujących:

• Kala: Makala MC-S, KA-C, KA-SMHT (z litym topem)
• Cordoba: 15CM, 20CM
• Ibanez: UKS10, UEWS5
• Fender: Montecito, Rincon
• Ortega: RU5, RCE187

Pamiętaj, że nawet w ramach jednej marki, poszczególne modele mogą się od siebie różnić. Zawsze warto porównać specyfikacje, przeczytać recenzje i, jeśli to możliwe, wypróbować instrument osobiście przed podjęciem ostatecznej decyzji.

Jakie ukulele koncertowe na początek wybrać poza standardowymi opcjami?

Poza tradycyjnymi ukulele koncertowymi wykonanymi z drewna, na rynku dostępne są również alternatywne opcje, które mogą być interesujące dla początkujących, szukających czegoś innego lub potrzebujących instrumentu o specyficznych właściwościach. Choć dla wielu klasyczne drewniane ukulele będzie najlepszym wyborem, warto znać dostępne alternatywy, które mogą spełnić inne potrzeby lub preferencje. Rozważenie tych opcji może pomóc w dokonaniu bardziej świadomego wyboru, dopasowanego do indywidualnych oczekiwań i stylu życia.

Jedną z takich alternatyw są ukulele wykonane z tworzyw sztucznych lub kompozytów. Producenci tacy jak **Kala** (z ich serią Waterman) czy **Enya** (z serią X1/X2) oferują instrumenty, które są niezwykle odporne na zmiany wilgotności i temperatury, a także na uderzenia. Są one często tańsze od instrumentów drewnianych i doskonale nadają się na wyjazdy plenerowe, plażę, czy po prostu dla osób, które obawiają się o stan swojego instrumentu. Choć ich brzmienie może być mniej „drewniane” i bardziej „plastikowe” niż w przypadku instrumentów akustycznych, dla wielu początkujących wystarcza ono do nauki i zabawy. Dodatkowo, wiele z nich jest wodoodpornych, co czyni je idealnymi na basen czy do gry w deszczu.

Kolejną interesującą opcją są ukulele elektryczne lub elektroakustyczne. Choć z początku mogą wydawać się bardziej skomplikowane, a ich cena wyższa, oferują one znacznie większą wszechstronność. Ukulele elektroakustyczne posiada wbudowany przetwornik i przedwzmacniacz, co pozwala na podłączenie go do wzmacniacza lub systemu nagłośnieniowego. Daje to możliwość eksperymentowania z różnymi efektami dźwiękowymi, nagrywania swojej gry lub po prostu grania głośniej. Dla osób, które planują grać w zespole, występować na scenie, lub po prostu chcą mieć więcej możliwości brzmieniowych, ukulele elektroakustyczne może być świetnym wyborem, nawet na początek.

Warto również wspomnieć o ukulele o nietypowych kształtach lub specjalnych konstrukcjach. Niektórzy producenci oferują instrumenty o bardziej ergonomicznym kształcie, bez pudła rezonansowego (tzw. „travel” ukulele) lub z mniejszym pudłem, które są łatwiejsze w transporcie i przechowywaniu. Mogą one być dobrym rozwiązaniem dla osób, które dużo podróżują lub mają ograniczoną przestrzeń. Choć mogą one nie oferować tak pełnego brzmienia jak tradycyjne ukulele, ich mobilność i unikalność mogą być dla niektórych atrakcyjne.

Zanim zdecydujesz się na te alternatywne opcje, zastanów się nad poniższymi kwestiami:

• Cel zakupu: Czy potrzebujesz instrumentu na plażę, do podróży, czy do domowych ćwiczeń?
• Budżet: Czy jesteś gotów zainwestować więcej w instrument z elektroniką lub specjalistyczny materiał?
• Priorytety: Czy ważniejsze jest dla Ciebie brzmienie, mobilność, czy trwałość?
• Możliwości: Czy masz dostęp do wzmacniacza, jeśli zdecydujesz się na ukulele elektryczne?

Pamiętaj, że nawet jeśli wybierzesz ukulele z tworzywa sztucznego lub elektryczne, nadal możesz cieszyć się grą i nauką. Kluczem jest dopasowanie instrumentu do swoich indywidualnych potrzeb i oczekiwań. Czasami nietypowe rozwiązanie okazuje się być strzałem w dziesiątkę.