Rozwód bez orzekania o winie, potocznie nazywany polubownym rozwodem, to proces, który zazwyczaj przebiega znacznie szybciej niż postępowanie z orzekaniem o winie. Kluczową kwestią wpływającą na długość tego procesu jest przede wszystkim zgoda obojga małżonków co do samej zasady rozwiązania małżeństwa. Kiedy obie strony zgodnie chcą się rozstać i nie ma sporów dotyczących winy rozpadu związku, postępowanie może zakończyć się w ciągu kilku miesięcy.

Na tempo całego procesu rozwodowego wpływa wiele czynników, które nie zawsze są bezpośrednio związane z samą decyzją o braku orzekania o winie. Należy do nich między innymi obciążenie sądów pracą, dostępność terminów rozpraw, a także sposób przygotowania dokumentacji przez strony postępowania. Im lepiej przygotowane wnioski i im mniej komplikacji prawnych, tym większa szansa na szybsze zakończenie sprawy. Czasem nawet najbardziej proste sprawy mogą ulec wydłużeniu z powodu nadmiernej ilości spraw w danym sądzie.

Etapy postępowania i ich wpływ na czas

Proces rozwodowy bez orzekania o winie składa się z kilku kluczowych etapów, z których każdy ma wpływ na jego ostateczny czas trwania. Pierwszym krokiem jest złożenie pozwu rozwodowego do sądu okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków. Jeśli takiego nie ma, pozew kieruje się do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania pozwanego, a w ostateczności dla miejsca zamieszkania powoda. Pozew musi być odpowiednio przygotowany, zawierać wszystkie wymagane prawem elementy i być poparty dowodami.

Po złożeniu pozwu sąd wyznacza pierwszą rozprawę. Na tym etapie sąd ma obowiązek przeprowadzić tzw. próbę pojednania. Jeśli małżonkowie zgodnie oświadczą, że chcą się rozwieść i nie ma między nimi szans na pojednanie, sąd może odstąpić od dalszego prowadzenia postępowania pojednawczego. Następnie strony przedstawiają swoje stanowiska i ewentualne wnioski dowodowe. Na tej samej rozprawie, jeśli nie ma innych sporów, sąd może wydać wyrok orzekający rozwód. Bardzo istotne jest, aby w momencie składania pozwu małżonkowie byli zgodni nie tylko co do samego rozwodu, ale także co do innych kwestii, które sąd będzie musiał rozstrzygnąć.

Kwestie dodatkowe spowalniające proces

Chociaż rozwód bez orzekania o winie jest z założenia szybszy, pewne kwestie mogą znacząco go wydłużyć. Nawet jeśli małżonkowie zgadzają się co do rozwiązania małżeństwa, pojawiają się dodatkowe aspekty, które sąd musi rozstrzygnąć. Dotyczą one przede wszystkim kwestii związanych z dziećmi, takich jak władza rodzicielska, kontakty z dziećmi oraz alimenty. Jeśli strony nie dojdą w tych sprawach do porozumienia, sąd będzie musiał przeprowadzić postępowanie dowodowe, co naturalnie wydłuży cały proces.

Kolejnym elementem, który może wpłynąć na czas trwania rozwodu, jest podział majątku wspólnego. Jeśli małżonkowie nie są w stanie samodzielnie porozumieć się co do podziału wspólnego dobytku, sąd może zostać poproszony o rozstrzygnięcie tej kwestii. W takich sytuacjach konieczne może być powołanie biegłego rzeczoznawcy, co niewątpliwie przedłuży postępowanie. Warto pamiętać, że nawet jeśli strony zdecydują się na rozwód bez orzekania o winie, sprawy takie jak podział majątku czy ustalenie alimentów mogą być skomplikowane i wymagać czasu na ich uregulowanie.

Ostateczna długość postępowania rozwodowego jest więc wypadkową wielu czynników. Zależy od zgody małżonków, ich umiejętności porozumienia się w kwestiach spornych, a także od efektywności pracy sądu. Poniżej przedstawiono przykładowe czynniki, które mogą wpłynąć na czas trwania sprawy:

• Zgoda stron na wszystkie istotne kwestie, od rozwiązania małżeństwa po sprawy majątkowe i dotyczące dzieci, skraca czas postępowań.
• Dostępność terminów rozpraw w danym sądzie jest poza kontrolą stron i może znacząco wpłynąć na tempo sprawy.
• Złożoność sprawy, nawet przy braku orzekania o winie, np. skomplikowany podział majątku lub ustalenie wysokich alimentów, wymaga więcej czasu.
• Działania prawne podejmowane przez strony, takie jak składanie licznych wniosków dowodowych czy apelacji, mogą wydłużyć proces.